เกษม ล่ำซำ

 

 เกษมเป็นญาติ เพื่อน เพื่อนร่วมคิดของผม

ในฐานะที่เป็นญาติ แม้จะมาสนิทสนมกันจริงเมื่อโต เกษมก็ได้เป็นผู้ชักพาให้ผมรู้จักกรุงลอนดอนเมื่อผมแรกไปถึง พาไปชมสถานที่สำคัญต่าง ๆ ทั้งที่เป็นโบราณและทันสมัย พาไปให้คุ้นกับโรงมหรสพของลอนดอน หลักการและคติที่ให้ไว้คือ “รีบๆ ดู รีบๆ ชม เสียก่อนเริ่มเรียนหนังสือ มิฉะนั้นจะอด” ก็เป็นจริงตามคำแนะนำของเกษม

ในฐานะเพื่อน เกษมมีแต่ความอารีอารอบเสนอเพื่อน ทั้งในความทุกข์ระหว่างสงครามในอังกฤษ และในยามสุขสันติ เพื่อนที่ชั่วก็รัก เพื่อนที่ไม่ดีนักก็อารี คำบ่นของเกษมเกี่ยวกับเพื่อนบางคนจำติดหู “ไม่รู้ว่าจะไม่ช่วยมันอย่างไร อย่างมากก็เอะอะเอา แล้วก็สงสารมัน”

ในฐานะเพื่อนคิด ในวงการอาชีวะทางเศรษฐกิจด้วยกัน เกษมไม่หวาดหวั่นที่จะแสดงความคิดเห็นของตนด้วยความสุจริต ซื่อตรง และถือสาธารณประโยชน์เป็นใหญ่ จะมีอะไรท้วงติงในฐานะนายธนาคารพาณิชย์ต่อนายธนาคารกลางก็ท้วงติงซึ่ง ๆ หน้า ผู้ถูกท้วงแม้จะไม่เห็นด้วยก็ต้องยอมรับว่าได้ท้วงโดยปราศจากอคติ ความสัตย์สุจริตและความรอบรู้เชี่ยวชาญของเกษมในวงการธนาคารเป็นคุณประโยชน์ยิ่งนักแก่ราชการและกิจการเอกชน ทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ

การสูญเสียเกษม เป็นการสูญเสียญาติที่รัก เพื่อนที่สนิท และคู่คิดอันประเสริฐ

 

๒๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๐๖

 

พิมพ์ครั้งแรกใน อนุสรณ์ เกษม ล่ำซำ ธนาคารกสิกรไทย จำกัด พิมพ์แจกเป็นที่ระลึกในการบำเพ็ญทักษิณานุสรณ์ นายเกษม ล่ำซำ ท.ม., ต.จ.ว., ต.ช. และเด็กหญิงวัชรีวรรณ ล่ำซำ ณ สรีรนิธาน ตึกเกษมปัญญาคาร วัดมกุฏ-กษัตริยาราม วันเสาร์ที่ ๑๑ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๐๖