สุนทรพจน์ เนื่องในงานเลี้ยงอาหารค่ำฯประจำปี ๒๕๐๔

๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๐๔

 

ท่านผู้เป็นประธาน ท่านสุภาพสตรี และสุภาพบุรุษ ผู้มีเกียรติ

อีกวาระหนึ่ง ผมได้รับมอบหมายให้พูดแทนบรรดาแขกในการเลี้ยงอาหารค่ำวันนี้ เพื่อขอบคุณสมาคมธนาคารไทยที่ได้มีไมตรีจิตเชิญพวกเรามาในงานประจำปีของสมาคม ได้พบปะสนทนากับนายธนาคารและท่านผู้มีเกียรติอื่น ๆ และได้รับประทานอาหารและเครื่องดื่มรสโอชะ อันเป็นสิ่งที่เราจะหาได้โดยมิง่ายนัก ถ้าเราไม่ร่วมชุมนุมสังคมกับท่านผู้ที่มีรสนิยมสูง เช่น บรรดานายธนาคารไทย

ผมใคร่ถือโอกาสนี้เป็นโอกาสที่ผมจะโอ้อวดตนสักเล็กน้อย ที่ขออนุญาตโอ้อวดตนนั้น ก็เพราะคงจะมีน้อยคนนักที่สามารถอ้างตนได้ว่าเป็นผู้ที่นำเงินแก่ธนาคารพาณิชย์กู้ แทนที่จะขอกู้กับนายธนาคาร เมื่อผมได้รับพระบรมราชโองการแต่งตั้งตามข้อเสนอของคณะรัฐมนตรีให้เป็นนายธนาคารกลาง ก็เท่ากับได้โปรดเกล้าฯ ให้อยู่ในตำแหน่งที่นำเงินออกให้นายธนาคารกู้ได้ ในปี ๒๕๐๓ อาศัยความสุขุมคัมภีรภาพในนโยบายการคลังและการงบประมาณ ธนาคารแห่งประเทศไทยได้สามารถนำเงินออกให้ธนาคารพาณิชย์ต่าง ๆ ใช้เพิ่มขึ้นถึงประมาณ ๒,๐๐๐ ล้านบาท รวมทั้งที่กระทำผ่านทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศด้วย การนำเงินออกดั่งกล่าวเพื่อประโยชน์แก่การผลิต การค้า และเศรษฐกิจทั่วไปของประชากร ธนาคารแห่งประเทศไทยได้กระทำเป็น ๓ วิธี คือให้ธนาคารพาณิชย์กู้โดยมีพันธบัตรรัฐบาลเป็นประกันวิธีหนึ่ง โดยรับช่วงซื้อลดตั๋วเงินสำหรับสินค้าขายออกวิธีหนึ่ง[1] กับแลกเปลี่ยนเงินบาทกับเงินตราต่างประเทศจากธนาคารพาณิชย์ ผ่านทุนรักษาระดับฯ อีกวิธีหนึ่ง จำนวน ๒,๐๐๐ ล้านบาทนี้เป็นจำนวนสูงกว่าปีใด ๆ ที่เราเคยปล่อยมา อัตราดอกเบี้ยสำหรับเงินที่ให้กู้ก็เพียงร้อยละ ๘ ต่อปี อัตราดอกเบี้ยสำหรับตั๋วเงินก็เพียงร้อยละ ๕ เป็นที่หวังได้ว่าการกระทำของธนาคารแห่งประเทศไทยนี้ จะได้มีส่วนช่วยให้เศรษฐกิจของชาติเราดีขึ้นดั่งที่เห็นปรากฏอยู่

นโยบายการให้ธนาคารพาณิชย์กู้เงินได้จากธนาคารดั่งกล่าวนี้ ธนาคารแห่งประเทศไทยหวังว่าจะดำเนินต่อไปอีก และจะขยายให้กว้างขวางขึ้นในปีต่อ ๆ ไป แต่ต้องอาศัยเหตุแวดล้อมหลายประการ ที่สำคัญที่สุดก็คือ ต้องให้การคลังและการงบประมาณดำเนินไปโดยดี และการบริหารเศรษฐกิจเป็นไปโดยเที่ยงธรรม สุจริต และต้องด้วยหลักวิชา

เรื่องที่ผมจะโอ้อวดได้ในการดำเนินกิจการของธนาคารแห่งประเทศไทยเท่าที่สัมพันธ์กับธนาคารพาณิชย์ จะมีแต่เรื่องการปล่อยเงินร่วมมือกับธนาคารพาณิชย์เรื่องเดียวก็หามิได้ ยังมีอีกมาก เช่น การผ่อนคลายในระเบียบวิธีการควบคุมแลกเปลี่ยนเงิน การแก้ไขอุปสรรคในการโอนเงินระหว่างหัวเมือง การร่างพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์ขึ้นใหม่ การหารือเป็นประจำระหว่างธนาคารพาณิชย์กับธนาคารกลาง ขอเรียนแต่เพียงว่า สิ่งใดดีและชอบและเป็นประโยชน์แก่ธนาคารพาณิชย์ ธนาคารแห่งประเทศไทยก็จะดำเนินต่อให้เป็นก้าวหน้าเสมอ

ประเทศไทยของเราขณะนี้อยู่ในระยะต้นแห่งการดำเนินแผนพัฒนาการเศรษฐกิจ แต่ละก้าวที่จะดำเนินไปข้างหน้าเต็มไปด้วยความไม่แน่นอน[2] หากก้าวดีก็มั่น ก็จะเป็นคุณอนันต์ หากตรงกันข้าม ก้าวพลาด จะเป็นโทษมหันต์ อุปมาเหมือนสตรีสาวพรหมจรรย์จะขึ้นสู่หอวิวาหมงคล ย่อมต้องมีความสะทกสะท้าน แต่ก็ต้องมุ่งจะกระทำแต่สิ่งที่ดีสิ่งที่มงคลเสียแต่ในขั้นต้นเพื่อให้ชีวิตในขั้นต่อ ๆ ไป มีรากฐานแน่นอน สามารถรุดหน้าโดยมิหยุดยั้งไปสู่ความเกษมสุขสมบูรณ์นานาประการ

ผมรู้สึกดีในค่ำวันนี้ว่า กำลังพูดอยู่ในท่ามกลางท่านผู้มีเกียรติชั้นนำของประเทศ มีท่านข้าราชการชั้นผู้ใหญ่หลายท่าน ท่านนักการคลัง นักการทูต นักการธนาคาร นักการอุตสาหกรรม นักธุรกิจ ผู้มีสติปัญญาและความสามารถจะบันดาลให้สิ่งต่าง ๆ เป็นไปโดยดีหรือร้ายได้ทั้งนั้น จึงใคร่ขอเรียนฝากเป็นข้อคิดว่า บ้านเมืองของเรานี้อันเป็นที่รักของเรา ท่านจะบันดาลให้เป็นอย่างไรแน่ในด้านเศรษฐกิจ

ท่านจะให้ประชาราษฎรสามารถประกอบสัมมาชีวะโดยสุจริต หรือท่านจะให้บ้านเมืองเราเหมือนป่าไม้ที่มีกาฝากรุงรัง ไม่ทำประโยชน์อะไร มีแต่จะทำความเสื่อมโทรมให้แก่พฤกษชาติ?

 ท่านจะเห็นแก่ประโยชน์ส่วนใหญ่ของประชาชน อำนวยให้ซื้อของใช้ด้วยราคาถูกและคุณภาพดี หรือท่านจะเห็นแก่ประโยชน์ของพ่อค้าคนกลาง โดยบันดาลให้มีเอกสิทธิ์ในการผลิต ในการจำหน่ายโดยราคาสูง คุณภาพต่ำ?

ท่านจะส่งเสริมการค้าเฉพาะอย่างยิ่งการค้าขาออก ด้วยวิธีแข่งขันโดยประหยัดต้นทุน โดยวิธีตั้งสมาคมพ่อค้าเพื่อควบคุมคุณภาพและการปฏิบัติตามสัญญา หรือท่านจะใช้ชื่อการส่งเสริมเป็นเครื่องกำบังการสร้างเอกสิทธิ์ การตัดทอนกั้นสกัดสินค้าเข้า และการรวมกลุ่มชนิดที่ทำให้ราคาสินค้าสูงสำหรับผู้ซื้อ แต่รายได้ต่ำสำหรับผู้ผลิต?

ท่านจะพิจารณาดุลการค้าของประเทศเราในส่วนรวม (ทำนองเดียวกันกับที่ธนาคารพาณิชย์ต่างหักบัญชีกันทุกวันเป็นส่วนรวม) หรือจะพิจารณาดุลการค้าในวงแคบ ประเทศต่อประเทศ? (เชื่อว่า ไม่มีธนาคารใดจะพยายามดำเนินการ เพื่อหักล้างบัญชีให้สมดุลกับธนาคารอื่นแต่ละธนาคารพอดีทุกวัน เพราะขืนทำเช่นนั้นกิจการธนาคารต้องเรียวลงแน่)

ท่านจะพยายามให้กิจการธนาคารของไทยดำเนินการก้าวหน้าไปอย่างมีระเบียบ โดยมีการควบคุมตามพฤตินัยโดยสมาคมธนาคาร และควบคุมตามนิตินัยและความชอบธรรมโดยรัฐบาล หรือจะพยายามให้นายธนาคารพาณิชย์สามารถยับยั้ง ขัดขวาง ดื้อดึง และบางกรณีกลับควบคุมธนาคารแห่งประเทศไทย และกระทรวงการคลัง?

ปัญหาเหล่านี้เป็นปัญหาที่สำคัญ ผู้ใดได้รับโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยแล้วไม่พินิจพิจารณาปัญหาเหล่านี้อย่างเนืองนิตย์ ผู้นั้นจะสามารถปฏิบัติหน้าที่สนองพระเดชพระคุณท่านย่อมหามิได้

ท่านผู้มีเกียรติที่ได้รับเชิญมาเป็นแขกในค่ำวันนี้ ผมขอเชิญชวนท่านยกแก้วขึ้นเพื่อความเจริญรุ่งเรืองแห่งสมาคมธนาคารไทย

 

 

[1]           ระเบียบการปรับช่วงซื้อลดตัวสินค้าออกเริ่มใช้บังคับตั้งแต่ปลายปี ๒๕๐๑ เป็นต้นมา

 

[2]           ประเทศไทยเริ่มใช้แผนพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติตั้งแต่ปีงบประมาณ ๒๕๐๔ เป็นต้นมา รายจ่ายของรัฐตามแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ ๑ มุ่งไปทางด้านการลงทุนในการคมนาคมและการขนส่ง