เสียชีพ อย่าเสียสิ้น

หลังเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 ซึ่งเป็นการลุกขึ้นต่อสู้เพื่อโค่นล้มเผด็จการทหารของประเทศไทย ที่นำโดยขบวนการนักศึกษา ประชาชน โดยตัวเลขอย่างเป็นทางการมีจำนวนมีผู้เสียชีวิต 77 ราย และบาดเจ็บ 857 ราย อาจารย์ป๋วยในขณะนั้นพำนักอยู่ที่ประเทศอังกฤษ ได้เขียนบทความ“เสียชีพ อย่าเสียสิ้น”ขึ้นเมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2516 หรือ 10 วันหลังจากนั้น ต่อมาได้ตีพิมพ์ในนิตยสารสังคมศาสตร์ปริทัศน์ ปีที่ 11 ฉบับที่ 12 (ธันวาคม 2516) เนื้อหาในบทความป๋วยได้สดุดีที่นักศึกษา ประชาชนสันติวิธี และความกล้าหาญในการต่อสู้

เพื่อไม่ให้การเสียสละต้องสูญเปล่า ท่านได้เสนอหลักการที่จะสร้างสังคมให้มีเสรีภาพ ความยุติธรรม เพื่อจะเป็นอนุสาวรีย์แก่ผู้ที่เสียสละ เช่นการสอบสวนเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นอย่างยุติธรรม การลบล้างผลพวงของมาตรา 17 ที่ออกโดยคณะรัฐประหาร รวมทั้งการให้หลักการที่สำคัญกับการร่างรัฐธรรมนูญฉบับถาวรขึ้น