จดหมายจากนายเข้ม เย็นยิ่ง ถึงนายทำนุ เกียรติก้อง ผู้ใหญ่บ้านไทยเจริญ

ภายหลังจากการรัฐประหาร 20 ตุลาคม 2501 โดยจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ คณะรัฐประหารได้ยกเลิกรัฐธรรมนูญ ยุบสภาผู้แทนราษฎร ยุบพรรคการเมือง แล้วตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญโดยคณะรัฐประหาร เพื่อทำหน้าที่สภานิติบัญญัติและร่างธรรมนูญ แม้ว่าจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ จะถึงแก่อสัญกรรมในวันที่ 8 ธันวาคม 2506 ก็ยังไม่มีวี่แววว่ารัฐธรรมนูญจะเสร็จสิ้น

จนกระทั่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2511 ได้ประกาศใช้ในวันที่ 20 มิถุนายน 2511 เป็นเวลากว่า 10 ปี และมีการเลือกตั้งในเดือนกุมภาพันธ์ 2512 จอมพลถนอม กิตติขจรได้ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีอีกสมัย แต่ก็มีการรัฐประหารตัวเองเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2514 ในระหว่างนั้นอาจารย์ป๋วย เดินทางไปประเทศอังกฤษเป็น VISITING PROFESSOR ที่มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ อาจารย์ป๋วยได้เขียนจดหมายในนาม “นายเข้ม เย็นยิ่ง” ซึ่งเป็นชื่อรหัสเมื่อครั้งเป็น “เสรีไทย” สงครามโลกครั้งที่สองไปท้วงจอมพลถนอม กิตติขจร โดยแจ้งว่า “ผมเขียนด้วยความหวังดีต่อท่าน และได้จ่าหน้าซองมีหนังสือนำถึงท่านโดยตรงเพื่อแจ้งให้ทราบแน่ชัดว่า จดหมายนี้มาจากผม ต่อเมื่อท่านไม่มีปฏิกิริยาโต้ตอบอย่างใดผมจึงนำเอาจดหมายนี้ออกตีพิมพ์เป็นจดหมายเปิดผนึก”

จดหมายชิ้นนี้ตีพิมพ์ครั้งแรกในนิตยสารชาวบ้านกุมภาพันธ์ 2515 และมีการเผยแพร่อย่างรวดเร็วจนเป็นหนึ่งในการเรียกร้องให้มีรัฐธรรมนูญโดยเร็ว